Мүөттээх ынырыаны ииттиэн баҕалаахтар үөрэннилэр

Мүөттээх ынырыаны ииттиэн баҕалаахтар үөрэннилэр

15:30
19 июня 2017

Бэс ыйын 2 уонна 5 күннэригэр Бүлүү улууһун (оройуонун) дьаһалтата баһылык Винокуров С.Н. уонна Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын академиятын эбии үөрэхтээһин салаатын факультетын салайааччы Павлова А.И. тэрийиилэринэн Татарстан Республикатын Казаннааҕы университет агробизнес салаатын профессора, тыа хаһаайыстыбатын наукатын доктора Шилов Валентин Николаевич кэлэн Бүлүү куоратыгар үөрэттэ. Семинар теоретическай чааһа бизнес инкубаторга буолла (Салайааччы Сергеева Л.В.) Семинар арыллыытыгар баһылык Винокуров С.Н. мүөт киһи доруобуйатыгар туһалааҕын, үйэтин уһатарын туһунан кэпсээтэ. Онтон баһылык бастакы солбуйааччыта Лукин В.Т. биһиги оройуоммутугар биэс нэһилиэккэ мүөттээх ынырыаны иитии туһунан билиһиннэрдилэр. Семинар теоретическай чааһыгар профессор Шилов В.Н. тигээйи физиологическай оноһуутун, мүөтү хайдах ханна онорорун, мүөттээх ынырыаны иитэргэ туттуллар тэриллэр, иитэргэ сөптөөх уйатын туһунан кэпсээтэ. Маны таһынан ыытыллар үлэлэр тустарынан билиһиннэрдэ.

Онтон ааспыт өрөбүлгэ Дьөккөн нэһилиэгэр Сиккиэр бааһынай хаһаайыстыба учаастагар мүөттээх ынырыаны ииттиэн баҕалаахтар үөрэннилэр. Ол курдук Чинэкэ, Чочу, Кыаданда, Хампа уонна биһиги дьөккөттөр. Профессор Шилов  В.Н. туттуллуохтаах тэриллэр тустарынан көрдөрө көрдөрө кэпсээтэ. Мүөттээх ынырыаны иитэргэ сааскы бастакы үлэлэри хайдах ыытыахха сөбүн эмиэ көрдөрөн кэпсээбитин барытын сурунан ыллыбыт. Холобура воскотопка уонна медогонка хайдах үлэлиирин. Рамалары хайдах тимир проволоканан тардары көрдүбүт. Сиккиэр хаһаайыстыба былырыын сайын биэс мүөттээх ынырыа уйатын ылбыта. Ол олортон үс уйа ынырыалара тыыннаахтарын уонна  орто күүстээх уйа буоларын, уйа ынырыалара мүөтү онорорго бэлэмнэрин, пыльцалары мунньа сылдьалларын көрдүбүт. Бу ынырыалар бурдук уурар ыскылаакка этэннэ кыстаан тахсыбыттар. Биэс уйаттан үс уйа тыыннаах. Икки уйа ынырыалара маткалара ситэ сайдыбакка өлбүтүн, трутеннэр эрэ расплод онорбуттарын барытын профессор быһааран көрдөрдө. Медогонкаҕа икки раманы эргитэн икки миин тэриэлкэтэ былырыынны мүөтү ылан амсайдыбыт.

Онон дьиннээхтик мүөттээх ынырыалары көрөн, мүөт амсайан тарҕастыбыт уонна мүөттээх ынырыаны иитиэххэ сөбүн көрдүбүт. Улууспут олохтоохторун мүөттээх ынырыата ииттэн доруобуйабытын тупсарыахха, үйэбитин уһатыахха диэн ынырабыт.

Бу семинары  тэрийбит Бүлүү улууһун дьаһалтатыгар, тыа хаһаайыстыбатын департаменыгар уонна Сиккиэр бааһынай хаһаайыстыбаҕа махталбытын тиэрдэбит.

Ионова А.И. «Дьөккөн нэһилиэгэ» МТ баһылыга